Bergama'da Son Durum


Türkiye'nin çevre gündeminde ''Bergama'' liderliğini koruyor... 
Kuşkusuz bunun gerçek kahramanları ''Bergama köylüleri'' dir... 
Ne var ki, özellikle son zamanlarda aynı gündem, giderek çeşitlenen bir ''farklı görüşlerin kuşatması'' altında... 

Köylüler yine orada, kendi yarattıkları ''umudun'' peşini bırakmadan direnedursunlar, ''köylü olmayanların'' anlaşılmaz bilimsel ve sosyolojik söylemlerini ''medyada'' artık her gün okuyoruz: 

''- Köylüler cahil, körü körüne inat ediyorlar...'' 
''- Teknolojilerini yenilediler; artık zehir sızmayacak...'' 
''- TÜBİTAK raporu tartışmayı bitirdi...'' 
''- Hem krizdeyiz, hem altını tepiyoruz, enayi miyiz?..'' 
''- Köylüleri Almanlar kışkırtıyor, amaçları kalkınmamızı engellemek...'' 
Bütün bunları yazanların aklına ise aylardır şu ''hukuk devleti sorusu'' gelmiyor: 
''- Sahi, bir de yargı süreci vardı, acaba hukuk ne diyor?..'' 
Yargının ''kararlı'' kararları... 

Ben de merak ettiğimden İzmir Barosu 'ndaki Bergama uzmanlarından Av. Arif Ali Cangı 'ya başvurdum... Hukuk cephesini şöyle özetledi: 
- Çevre Bakanlığı'nın Eurogold'a verdiği ruhsat, İzmir 1. İdare Mahkemesi'nce 1997'de iptal edildi... (Kesinleşmiş karar.) 

- Bu yargı kararını uygulamayan dönemin Başbakanı (Mesut Yılmaz), Enerji Bakanı (Cumhur Ersümer), Bayındırlık Bakanı (Yaşar Topçu) ve İzmir Valisi (Erol Çakır) Yargıtay'ın 2001 yılındaki kararıyla tazminat ödemeye mahkûm edildiler... (İtirazları var...) 
- Yine yargı kararına aykırı olan Başbakanlığın ruhsat yenileme talimatı da İzmir 1. İdare Mahkemesi'nce 2001'de iptal edildi... 
- Başbakanlığın bu hukuk dışı talimatıyla Sağlık Bakanlığı'nın bir yıllık deneme üretimi için verdiği izin de İzmir 3. İdare Mahkemesi'nin 2002 başındaki kararıyla durduruldu... 
- Aynı talimatla Orman Bakanlığı'nın arazi tahsis süresini uzatan işlemleri bile İzmir 1. İdare Mahkemesi'nce 2002 başında durduruldu... 
İşte böylesi bir hukuk sürecinin son bilgisi ise bakın yine İzmir Barosu'ndan nasıl geliyor: 
- Sağlık Bakanlığı'nın bir yıllık deneme üretimi iznini durduran yargı kararına yaptığı itiraz, İzmir Bölge İdare Mahkemesi'nin 20 Mart 2002 gün ve 2002/285 sayılı kararı ile reddedildi; aynı ret kararı Orman Bakanlığı'nın arazi tahsisi için de verildi... 
Türkiye Cumhuriyeti'nin bağımsız yargısının ''Türk Milleti'' adına aldığı bu son kararın gerekçesini de aktarayım: 
''... İşlemin uygulanması halinde giderilmesi güç veya olanaksız zararların doğması ve aynı işlemin açıkça hukuka aykırı olması...'' 
... Ve bu gelişme üzerine de Sağlık Bakanlığı geçici izni iptal ettiğini Normandy 'ye bildirmiş durumda... Bakalım hukuk devletimizin hangi ''yetkilisi'' , bu firmaya ve tesislerine artık Bergama'nın kapısını gösterecek? 
Şimdi yeniden başa dönüp, Bergama'da siyanürle altın çıkartılması için ''bin dereden su getirerek'' akla sığmayan sayısız gerekçeleri ardı ardına her gün sıralayın şu çok bilgililere sormak gerekiyor: 
1- Köylüler cahilse; ''mahkemelerimiz de mi cahil'' ler?.. 
2- Teknoloji çağdaşsa, ''yargıçlarımız çağdışı'' mı? 
3- TÜBİTAK raporu ''mahkemelere niye etki etmiyor?..'' 
4- Köylüleri kandıran Almanlar; ''mahkemelerimizi de mi etkilediler?...'' 
5- Kriz sizden daha çok hâkimleri etkiliyor ve hatta artık ''geçinemez'' durumdalar... Buna rağmen neden hâlâ ''altından önce yaşam'' diyorlar?.. 
... Ve asıl merak ettiğim son soru: 
6- Bilimi böylesine dilinize dolarken, hukuktan habersiz davranmanız acaba sıradan bir unutkanlık mı?.. 
Evet... Çevre gündeminde liderimiz yine Bergama... 
Ancak, bu kez akla gelen her şeyin söylendiği, fakat hukukun unutulduğu bir ''ülke ve insan sevgisi yoksunluğuna'' karşı da direnerek... 

Oktay EKİNCİ/CUMHURİYET