Kaldı 799 bin bina

Her gün bir adım daha yaklaşan deprem tehlikesine karşı binalarını güçlendirmeyen İstanbulların vurdumduymaz tavrı devam ediyor.

Uzmanların, "Deprem büyük olacak" uyarısına rağmen İstanbullular, önlem almamakta direniyor. Türkiye Deprem Vakfı İkinci Başkanı ve Boğaziçi Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Semih Tezcan, 800 bin binanın bulunduğu İstanbul’da sadece bin binaya güçlendirme yapıldığını söyledi. Kimi uzmana göre bunun nedeni, 5 - 7 bin doları bulan maliyet, kimine göre ise vurrdumduymazlık.

Resmi binalar da durum aynı

Uzmanlara göre depremden kurtulmanın tek yolu, sağlam binalarda oturmak. Ancak binanızı güçlendirmek isterseniz en az beş bin doları gözden çıkarmanız gerekiyor. Sadece güçlendirme projesi yaptırmanın bedeli bile 500 doları buluyor. Tezcan, 800 bin bina bulunan İstanbul’da bugüne kadar beş bin bina güçlendirme raporu hazırlanırken yaklaşık bin bina için güçlendirme yapıldığını söyledi. Kamu binalarında bu durum farklı değil. 13 bin resmi binadan sadece üç bini elden geçirildi.

Prof. Dr. Ahmet Mete Işıkara, ise binaları güçlendirmenin güç olduğunu vurgulayarak "İnsanlara bu para çok geliyor. Apartmanlarda ise kat mülkiyeti sorunu var. Dört daire kabul eder, dördü etmez" dedi. Işıkara yeni imar yerleri açılmasını önerdi.

Yüzde beş göçer

İstanbul’daki binaların büyük bir depremde en iyimser tahminle yüzde beşinin çökeceğini ifade eden Tezcan şöyle konuştu: "Göçecek veya ağır hasar görecek bina sayısı 40 bin. Bu binaların tespiti beş ayı bulur ve maliyeti 50 milyon dolar olur. Güçlendirilme maliyeti ise 700 milyon doları bulur ve sıkı, koordineli bir çalışmayla 36 ayı kapsar."

Önce testten geçiyor

Öncelikle, binanızın depreme karşı ne kadar dayanıklı olduğunu belirlemek için güvence raporu gerekiyor . Bunun için, yetkili yerler uzman müşavir büroları veya bünyesinde İnşaat Fakültesi bulunan üniversiteler. Uzmanlar, önce binanın projeye, daha sonra da projenin yasaya uygunluğunu saptıyor. Ardından binaya ultra ses dalgaları vererek ya da binadan parça alarak, yapının tepkisi ölçülüyor. Rapor maliyeti ortalama 400 - 500 doları buluyor. Binada güçlendirilmeye ihtiyaç varsa bu kez Yapı Denetim Kuruluşları’nın kapısını çalmanız gerekiyor. Büyük çaptaki onarımlar içinse, onarım ruhsatı almanız gerekiyor. Güçlendirilme maliyeti, binanın durumuna göre, beş - yedi bin dolar arasında değişiyor.

800 bin binadan sadece bini güçlendi

Türk toplumunun felaketlerle yaşamaya alıştığını ve kaderci olduğunu belirten Tezcan,
800 bin binanın olduğu İstanbul’da sadece bin binanın güçlendirilmesinin toplumun depremi ciddiye almamasından kaynaklandığını öne sürüyor.

Serhat OĞUZ / Milliyet - 10 Mart 2002