Avrupa'nın 1 Ocak 2001'de uygulamaya başladığı otomobildeki yeni teknoloji Faz3, Türkiye'de ithal firmaların karşı çıkmasına rağmen 1 Temmuz 2001 tarihinde uygulanmaya başlanacak.

Türkiye, otomobilin emisyon değerlerinde yenilik getiren ve çevreye duyarlı faz3'e Avrupa'dan farklı bir yöntemle, 1 Temmuz'dan itibaren uyum sağlıyor. Önceleri Tofaş'ın karşı çıktığı, başta ithal firmalar olmak üzere diğer otomobil üreticilerin desteklediği Faz3'e, başta destek verenlerin şimdi geri adım attığı belirtiliyor.

Faz3, otomobil emisyon değerlerinde ve yakıt kalitesinde bir üst sınıf anlamına geliyor. Türkiye, 1995 tarihinde Avrupa Birliği ile birlikte aldığı karar uyarınca, 1 Ocak 2000 tarihinde, Avrupa ile aynı anda uygulamaya geçecekti. Fakat, farklı isteklerin olması ve mevzuatın bir türlü Resmi Gazete'de yayınlanmaması nedeniyle bu karar gecikti. Avrupa, Amerika ve Japonya'nın, önde gelen otomobil üreticileri ve yakıt imalatçıları gereken şartları yerine getirerek, 1 Ocak 2001 tarihinde resmi olarak başlattıkları uygulama, Türkiye'de Teknik Mevzuat Uyum Programı'nın bir türlü tamamlanamaması nedeniyle 1 Temmuz tarihinde yürürlüğe girecek.

Kaliteli yakıt 2004'te

Faz3, otomobil emisyon değerlerinde yapılacak değişiklik ile birlikte kullanılan yakıt oranında da 'On Board Diagnostics (OBD)' sistemini, yani kirletici gaz seviyelerinin düşürülmesini de getiren bir değişiklik. Türkiye yakıt alanında gereken yatırımları yapmadığı için buna yönelik uygulamaya ancak 2004 tarihinde başlayacak. Ancak 1 Temmuz 2001 tarihinden itibaren hiçbir üretici Faz3'ün bir alt sistemi olan Faz2'li bir araç üretemeyecek. Fakat elde bulunan gümrük kayıtları yapılmış Faz2'li stoklar ise satılmaya devam edecek. Eğer Türkiye yakıt alanında da gerekli işlemleri yapmış olsaydı, Avrupa ve Japonya gibi 98/69/EC sayılı Faz3 direktifini tam olarak uygulamaya sokacaktı. Bu direktif çerçevesinde araçtaki OBD sistemi, 5 yıl veya 80 bin kilometre boyunca, üretici firmanın garantisini taşımak zorunda olacak. Bu direktif 2004 tarihinde Türkiye için geçerli olacak.

İthaller Faz3'e karşı

Yerli firmalardan ziyade, ithal firmalar Faz3'e soğuk bakıyor. İthal firmalar, ellerinde yüksek oranda faz2'li araçlar olduğunu belirterek, faz3 uygulamasının birkaç ay daha ertelenmesini istiyor. Faz3'e biran önce geçmek isteyen Tofaş gibi yerli üreticiler ise, yeni teknoloji için 12 milyon dolardan fazla yatırım yaptıklarını, "Kuş Serisi'ni bile yeni teknolojiye adepte ettiklerini belirtiyor. Tofaş, ihracat ağırlıklı çalıştığı için OBD'li araçların üretimine Ekim 2000'de başladıklarını, yeni teknolojili her araç için 150 dolarlık ek bir maliyetin olduğunu açıkladı.

İthaller niye karşı?

Yerli üreticiler, ithal firmaların yeni sisteme geçmeme nedenlerini ise şu şekilde açıklıyor:

'Avrupa, Japonya ve Amerika'da Faz2'li araçların üretimi ve satışı 1 Ocak 2001 tarihinden itibaren yasaklandı. Özellikle Avrupalı üreticiler ellerinde bulunan yüksek orandaki faz2'li aracı 3.dünya ülkelerine satmak istiyor. Bu araçları kendi ülkelerinde satamıyorlar. Çünkü büyük yaptırımları var. Ayrıca yasak. Türkiye gibi pazarları değerlendirmek istiyorlar. Bunun için uygulamanın gecikmesini istiyorlar.'

Araç alırken 'Faz'ını sorun

Otomobil almak isteyenler, 1 Temmuz'dan itibaren araç alırken faz2 mi, yoksa faz3 mü olduğunu sormaları gerekiyor. Faz2 ile faz3 arasında görünen en önemli fark fiyat olacak. Faz3'lü araçlar daha pahalı olacak. OBD hariç yeni teknolojiye uyumlu olacak.

Finansal Forum - 11.06.2001